Gazi në Europë mbi 70 euro, konflikti SHBA-Iran shton frikën për furnizimet

Çmimi referencë i gazit natyror në Europë ka kaluar nivelin 70 euro për megavat/orë.

Përshkallëzimi i konfliktit mes SHBA-së dhe Iranit po shton shqetësimet për furnizimet me gaz natyror të lëngshëm nga Gjiri Persik. Situata vjen në një moment kur Europa po përpiqet të rimbushë rezervat përpara sezonit të dimrit.

Kontrata referencë Dutch TTF për dorëzim në tetor 2026 arriti të hënën në 70.85 euro për megavat/orë, sipas të dhënave të ICE. Presioni mbi çmimet është shtuar nga pasiguria rreth eksporteve të LNG-së nga Gjiri Persik, pas përshkallëzimit të luftimeve mes SHBA-së dhe Iranit.

Të dielën, forcat amerikane goditën lëshues raketash iranianë pranë Ngushticës së Hormuzit, ndërsa Irani u kundërpërgjigj duke lëshuar raketa ndaj forcave amerikane në Jordani. Konflikti rrezikon të shkaktojë ndërprerje të mëtejshme të eksporteve të LNG-së, pasi Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon zakonisht rreth një e pesta e tregtisë globale të gazit natyror të lëngshëm, mbetet praktikisht e mbyllur.

Rezervat e gazit në BE në 64.7 për qind

Problemet me furnizimin vijnë ndërsa vendet europiane po përpiqen të rimbushin depozitat përpara dimrit. Sipas të dhënave të Gas Infrastructure Europe (GIE), rezervat e gazit në Bashkimin Europian janë në nivelin 64.7 për qind, nën nivelet historike për këtë periudhë të vitit.

Çmimet e larta kanë ngadalësuar ritmin e rimbushjes në disa vende, duke shtuar shqetësimet se Holanda dhe Gjermania mund të mos arrijnë deri më 1 nëntor objektivat e tyre prej përkatësisht 80 për qind dhe 70 për qind. Një nga arsyet është diferenca e vogël, ose në disa raste negative, mes çmimeve aktuale dhe atyre të dimrit, duke e bërë më pak të leverdishëm magazinimin e gazit.

Nivelet më të ulëta të rezervave nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht mungesë gazi gjatë dimrit, por mund t'i bëjnë vendet e BE-së më të ekspozuara ndaj luhatjeve të forta të çmimeve dhe ndërprerjeve të furnizimeve globale.

Gjermania rrezikon ulje të prodhimit në rast të një dimri të ftohtë

Rreziku është veçanërisht i rëndësishëm për Gjermaninë, ekonominë më të madhe të Europës. Sebastian Heinermann, drejtor menaxhues i shoqatës gjermane të magazinimit të gazit INES, paralajmëroi se kombinimi i rezervave të pamjaftueshme me një dimër shumë të ftohtë mund të krijojë probleme në mbulimin e kërkesës.

“Nëse nivelet e pamjaftueshme të mbushjes së depozitave të gazit përkojnë me një dimër shumë të ftohtë, Gjermania mund të mos jetë më në gjendje të mbulojë plotësisht kërkesën normale për gaz”, tha Heinermann për Euronews Business.

Ai paralajmëroi se nëse çmimet rriten mbi nivelet që konsumatorët industrialë mund të përballojnë, kompanitë mund të detyrohen të ulin prodhimin, duke shkaktuar pasoja të konsiderueshme ekonomike.

Katari zgjat pezullimin e furnizimeve për Edison

Edhe Italia po përballet me rreziqe, pavarësisht se niveli i mbushjes së depozitave të saj është ndër më të lartët në Europë. QatarEnergy njoftoi kompaninë italiane Edison se kishte zgjatur deri në fillim të nëntorit pezullimin e furnizimeve me LNG për shkak të forcës madhore, si pasojë e luftës SHBA-Iran, sipas Reuters.

Kontrata afatgjatë mes Edison dhe Katarit mbulon normalisht një sasi të barasvlershme me rreth 10 për qind të konsumit vjetor të gazit në Itali. Edison ka deklaruar se po siguron furnizime alternative dhe është në gjendje të përmbushë detyrimet ndaj klientëve.

Bashkimi Europian importon relativisht pak gaz drejtpërdrejt nga Lindja e Mesme, ndërsa Katari siguroi 3.7 për qind të importeve të përgjithshme të gazit të bllokut në vitin 2025. Megjithatë, një ndërprerje e zgjatur e eksporteve nga Gjiri Persik mund të detyrojë blerësit europianë të konkurrojnë më fort me tregjet aziatike për sasitë e disponueshme të LNG-së, duke ushtruar presion të mëtejshëm mbi çmimet.

Burimi: Euronews

Më të lexuarat